Saksonija-Anhalt je mala nemačka pokrajina koja, iako ekonomski slaba, trenutno igra ključnu političku ulogu. Izbori zakazani za 6. septembar privlače veliku pažnju, budući da se očekuje da će rezultati značajno uticati na budućnost regije i šire.

Ova savezna pokrajina nalazi se u centralnom delu Nemačke i poznata je po bogatoj tradiciji. Mnogi od najpoznatijih arhitekata pokreta Bauhaus potiču iz Saksonije-Anhalta, a Wittenberg, kao i Eisleben, obeležavaju značajne trenutke iz istorije, poput rođenja Martina Lutera koji je pokrenuo Reformaciju tako što je svoje slavne teze prikucao na vrata dvorske crkve.

Saksonija-Anhalt je domaćin „hemijskom trouglu“ središnjeg dela pokrajine, gde je zaposleno oko 10.000 ljudi. Na jugozapadu se nalazi Harc, a reka Laba protiče kroz pokrajinu. Međutim, južna regija se suočava s izazovima nakon što je doneta odluka o prestanku proizvodnje električne energije iz lignita, što zahteva novu ekonomsku orijentaciju. Nezaposlenost u pokrajini je nešto viša od nemačkog proseka.

Sa populacijom od oko 2,1 miliona ljudi, Saksonija-Anhalt se ne može pohvaliti velikim brojem stanovnika. Samo dva grada, Magdeburg kao glavni grad i Halle, imaju više od 200.000 stanovnika.

Međutim, septembar 2026. godine donosi poseban fokus na ovu pokrajinu. Naime, očekuje se da bi kandidat stranke Alternativa za Nemačku (AfD), koju Savezni ured za zaštitu ustavnog poretka delimično smatra „desnoekstremnom“, mogao postati predsednik vlade. AfD, predvođena Ulrihom Zigmundom, trenutno vodi u svim anketama.

Prema anketama koje je sprovela ARD, AfD uživa podršku od 42%, dok tradicionalna stranka CDU, koja je dominirala pokrajinom od njenog osnivanja 1990. godine, dolazi do samo 22%. Ostale stranke poput Levica i SPD beleže 11% i 8%, dok bi Zeleni mogli da uđu u pokrajinski parlament sa 6% podrške.

Bivši predsednik pokrajinske vlade iz CDU, Rajner Hazelof, najavio je da će napustiti pokrajinu ako AfD dođe na vlast, izražavajući zabrinutost zbog atmosfere u pokrajinskom parlamentu, koju je uporedio sa situacijom u poslednjim danima Vajmarske Republike.

Vajmarska Republika, prva demokratska nemačka država, prestala je da postoji 1933. godine kada su vlast preuzeli nacionalsocijalisti. Hazelof, koji je napustio svoju dužnost u januaru 2026. godine, ostavlja iza sebe nasljednika, Svena Šulcea, koji se suočava s izazovima protiv AfD.

Analitičari smatraju da je rast popularnosti AfD rezultat nezadovoljstva građana trenutnom situacijom u Nemačkoj, kao i gubitka radnih mesta nakon preokreta 1989. godine. Mnogi mladi ljudi su napustili pokrajinu, a otpor prema daljoj imigraciji je izražen, iako je udeo stranaca u stanovništvu znatno niži od nemačkog proseka.

Politolog Benjamin Hene iz Univerziteta u Kemnicu smatra da AfD planira preoblikovanje ustavnog poretka ukoliko dođe na vlast. On upozorava da bi liberalne norme vladavine prava mogle biti potisnute, te naglašava da AfD pažljivo prati situaciju u Sjedinjenim Američkim Državama.

Iako postoje sumnje u mogućnost sprovođenja radikalnih programa samo na nivou jedne pokrajine, jedno je sigurno – 6. septembra, Saksonija-Anhalt će biti pod svetlima reflektora, a pažnja mnogih u Evropi i širom sveta biće usmerena ka ovoj maloj, ali politički značajnoj pokrajini.