U minut posle ponoći, pod svodovima napuštene stanice metroa Old City Hall, Zohran Mamdani je položio zakletvu kao novi gradonačelnik Njujorka. Umesto tradicionalne Biblije, koju su decenijama koristili njegovi prethodnici, ruku je položio na Kuran, svetu knjigu islama. Ovo je prvi put da najviši gradski zvaničnik najvećeg američkog grada koristi islamski sveti tekst prilikom preuzimanja funkcije, prenosi televizijski kanal Fox News.

Ceremonija je bila skromna i intimna, uz prisustvo najbliže porodice i pravosudne zvaničnice Letitije Džejms. Kuranski rukopis koji je Mamdani odabrao potiče iz predindustrijskog doba, s kraja 18. ili početka 19. veka, u vreme kada su različite verske i kulturne zajednice živjele jedna pored druge u regionima današnje Sirije i Libana. Izbor ovog rukopisa simbolično ukazuje na period američke istorije koji gradonačelnik smatra vodiljom u svom mandatu.

Za gradonačelnika muslimanske vere, rođenog u Ugandi, a odrastalog u Njujorku, zakletva na Kuranu nije bila formalnost, već izraz njegovog identiteta i priznanje vere koja je deo njegovog života. Porodica je koristila više primeraka Kurana, uključujući onaj koji je pripadao njegovom dedi, kao i jedan istorijski rukopis iz kolekcije Schomburg Centra za istraživanje crnačke kulture u Njujorškoj javnoj biblioteci. Ovi primerci svedoče o složenoj i višeslojnoj istoriji verovanja i borbi za priznanje različitih zajednica.

Zakletva na Kuranu u javnoj funkciji pokreće šire pitanje: šta znači kada se sveti tekst jedne tradicije koristi u ritualu u multireligijskoj i sekularnoj državi? Ustav SAD ne zahteva polaganje zakletve na bilo kojoj verskoj knjizi. Većina prethodnih gradonačelnika birala je Bibliju jer je to odgovaralo prevladavajućoj kulturnoj tradiciji, a ne zbog zakonske obaveze.

Za islamsku zajednicu širom sveta, kao i za muslimane u Sjedinjenim Američkim Državama, ovaj čin ima posebno značenje: simbolizuje priznanje njihove prisutnosti i podseća da verski različiti Amerikanci nisu samo statistika, već aktivni učesnici u oblikovanju javnog prostora. Istovremeno, događaj je izazvao i oštre reakcije — od pozdravljanja raznolikosti do kritika onih koji smatraju da javne funkcije treba odvojiti od verskih simbola.

U kontekstu religijskog pluralizma, ovo nije samo politički događaj. To je trenutak kada se verske tradicije, identiteti i javni diskurs ukrštaju na jednom od najprometnijih raskršća simbola i stvarnosti. Kuran u ruci gradonačelnika Njujorka više nije samo sveta knjiga islama – postao je i simbol gradova otvorenih za sve, bez izuzetka.

Mamdani je istakao da njegovo preuzimanje funkcije na ovaj način predstavlja korak ka prihvatanju i razumevanju raznolikosti koja čini Njujork. U intervjuima nakon ceremonije, naglasio je važnost poštovanja svih verskih tradicija i kulturnih identiteta, kao i potrebu za dijalogom i zajedništvom među različitim zajednicama.

Ovaj događaj takođe ukazuje na promene koje se dešavaju u američkom društvu, gde se sve više priznaje i uvažava raznolikost. Mnogi analitičari smatraju da bi ovakvi simbolični gestovi mogli otvoriti vrata za veće prihvatanje i integraciju manjinskih zajednica, čime bi se doprinelo jačanju socijalne kohezije i smanjenju tenzija u društvu.

Sa druge strane, neki kritičari ističu da korišćenje verskih simbola u javnim funkcijama može dovesti do podela i sukoba, ukazujući na to da je sekularizam ključni princip američke demokratije. U tom smislu, Mamdani će morati da se suoči sa izazovima koji dolaze sa njegovom odlukom da zakletvu položi na Kuran, dok istovremeno pokušava da ujedini grad i obezbedi da svi njegovi građani budu zastupljeni i poštovani.

Zakletva Zohrana Mamdanija na Kuranu je više od običnog rituala; to je izjava o identitetu, tradiciji i težnji ka inkluzivnijem društvu. Ovaj trenutak će se sigurno pamtiti kao prekretnica u istoriji Njujorka i američke politike, simbolizujući nadanje za budućnost u kojoj će raznolikost biti prihvaćena i slavila.